میزان رضایت مندی شما از عملکرد شورای چهارم شهر لار چقدر است؟

نتایج

Loading ... Loading ...

انتشار در۱۹ دی ۱۳۹۶ ساعت ۶:۲۸ ب.ظ سرویس:یادداشت 2 دیدگاه 630 بازدید

ایران انقلابی، اقتصاد، میراث هاشمی

ایران انقلابی، اقتصاد، میراث هاشمی

به مناسبت ۱۹دی ماه سالروز رحلت آیت الله هاشمی رفسنجانی

مجید عباسی*: هاشمی رفسنجانی یک سالی است که روی در نقاب خاک کشیده است. بی شک از او به عنوان یکی از متنفذترین و زیرک ترین سیاست مداران ایران معاصر یاد می شود. تاجر زاده ای اسلام گرا که نقش غیرقابل انکاری در دگرگونی اقتصاد برآمده از ویرانه های یک جنگ فرسایشی به عهده داشته است.

مهمترین دست آورد هاشمی تزریق یک نوع نگاه علمی به اقتصاد رانتیر و مبتنی بر دلالیسم در ایران انقلابی بوده است. فاصله گرفتن از اقتصاد به شدت دولتی شده و حرکت به سمت نوعی از اقتصاد لیبرالی دشمنان زیادی برای او بوجود آورد. از محافظه کاران گرفته تا جریانات نهاد گرا و سرانجام عوام گرایان.

سیاست تعدیل ساختارهای اقتصادی در قالب خصوصی سازی و حمایت از سرمایه گذاری خارجی، توسعه صادرات و حمایت از مناطق آزاد تجاری از مهمترین ویژگی های برنامه های اقتصادی هاشمی بوده اند. اوتلاش وافری برای عضویت در سازمان تجارت جهانی انجام داد ولی بدلیل مقاومت ساختار داخلی قدرت و مخالفت ایالات متحده ناکام ماند.

سفربه شرق آسیا و مشاهده الگوی موفق اقتصاد مبتنی بر توسعه صادرات با تکیه بر مزیت های نسبی و به خصوص جهش خیره کننده سه چین و ببر های آسیا در نگرش اقتصادی اش تاثیرات شگرفی بر جای نهاد.

رکورد نرخ رشد اقتصادی ۱۴ درصدی و افزایش صادرات غیرنفتی ایران به ۵ میلیارد دلار در سالهای ۱۳۶۸الی ۱۳۷۲ نمونه های از کامیابی اش در تحول بنیادین اقتصاد ایران قلمداد می شود. برکشیدن یک طبقه مرفه جدید بر آمده از رشد اقتصادی بالا و  طبقه متوسط شهری جدید، موجبات دگرگونی های گسترده ای در مناسبات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی ایران پس از جنگ شد. برآیند این تغییرات زمینه های به قدرت رسیدن نیروهای ترقی خواه در نیمه دوم دهه هفتاد در قالب جبهه دوم خرداد را فراهم آورد.

برنامه های اصلاحات اقتصادی هاشمی بدلیل مقاومت های گسترده در ساختار اقتصادی ایران به سرانجام مطلوب نرسید چرا که حیات بخش بزرگی از اقتصاد ایران در عدم شفافیت و خاکستری بودن ساختار یافته است.

نا آرامی های اجتماعی و سیاسی در ایران  بدنبال تورم ۵۰ درصدی در سال ۱۳۷۴، بدبینی دامنه داری در مورد سیاست های اقتصادی هاشمی در بخش بزرگی از نیروهای سیاسی برانگیخت که تا به امروز نیز ادامه داشته است. در یک دهه گذشته انتقادات بسیار زیادی از طرف عوام گرایان به برنامه های اقتصادی او وارد شده است.

باید توجه داشت که شکوفایی اقتصادی شرق آسیا بدلیل اجماع کلی دولتمردان و نهادهای قدرت در این کشورها در پیشبرد سیاست های اقتصادی مبتنی بر توسعه صادرات قوام یافته است. مقررات زدایی و بسترسازی های مناسب جهت ورود به اقتصاد جهانی با همراهی همه نهاد های تصمیم گیر در این کشورها به فرجام رسیده است.اما در ایران برنامه هاي اقتصادي سیاستمدار زیرکی چون هاشمی بدلیل بوروکراسی حجیم و قوانین دست وپاگیر و مهم تر ازهمه غلبه اندیشه اقتصادی نهاد گرا در اکثریت نیروهای انقلابی در ایران نتوانست با کامیابی زیاد همراه باشد. البته امروزه نیز اقتصاد  ایران تحت تاثیر برنامه های اقتصادی  میان مدت هاشمی در قالب برنامه های اقتصادی ۵ ساله ادامه حیات داده است.

*کارشناس ارشد روابط بین الملل

از این نویسنده بخوانید:

میراث شوم ایدئالیسم!

آنهایی که تاریخ را به یاد نمی آورند مجبور به تکرار آنند!

ترامپ، نو محافظه کاران و خاورمیانه بزرگ


2 نظر

  1. ناشناس گفت:

    0

    0

    عالی بود. متنی منصفانه و دقیق از دیدگاه های مرحوم هاشمی است. به حق مرحوم هاشمی در اواخر عمرشان خار چشم انحصارطلبان بودند.

  2. اخضری گفت:

    0

    0

    جناب آقای عباسی پایبندی شما به اصل بی طرفی در تحلیل در کنار قلم گیرایتان واقعا ستودنی است . پیشنهاد می کنم در یادداشتی دیگر در ادامه این مطلب تصویری هم از این تاجرزاده ی اسلام گرا بعد از شکست در انتخابات سال ۸۴ تا اواخر عمر ارائه نمایید.

ارسال نظر

طراحی و توسعه توسط رضوان