میزان رضایت مندی شما از عملکرد شورای چهارم شهر لار چقدر است؟

نتایج

Loading ... Loading ...

انتشار در1 اکتبر 2020 ساعت 4:54 ق.ظ سرویس:عناوین اصلی 6 دیدگاه 370 بازدید

تقویم تاریخ لارستان(۴)/ از درگذشت «شاه عباس صفوی» تا حکومت «کریم خان زند»

تقویم تاریخ لارستان(۴)/ از درگذشت «شاه عباس صفوی» تا حکومت «کریم خان زند»

آفتاب لارستان: اگر از جمله علاقه مندان به تاریخ و هویت لارستان هستید حتما پیش از این، سه بخش از تقویم تاریخ لارستان به قلم محقق و مورخ شناخته شده لارستان یعنی مهندس «منوچهر عابدی راد» را خوانده اید. (اینجا) و (اینجا) و (اینجا)

وی بخش های بعدی این سلسله یادداشت ها را نیز نوشته و برای آفتاب لارستان ارسال کرده است. مهندس عابدی راد در تلاش اخیر خود سعی کرده  تاریخ لارستان را در مقطع ۹۹۱ تا ۱۱۳۴ هجری خورشیدی یعنی از مرگ شاه عباس صفوی تا ایام حکومت کریم خان زند مورد بازخوانی دقیق و مستند قرار دهد. بخش چهارم تقویم تاریخ لارستان را در ادامه بخوانید:

***

سال ۱۰۲۱ برابر با ۹۹۱ خورشیدی

الله وردی‌خان، حاکم سابق لارستان و حاکم فارس و فرماندهی قوای نظامی صفویه درگذشت. (روز بعد از وفات او، خلف الصدقش امام قلی‌خان که به رتبه ایالت لارستان و امیرالامرایی برقرار بود، به حکومت و فرمانروایی فارس سرافراز گشت- عالم آرای عباسی- جلد دو– صفحه ۷۸۱)

 

سال ۱۰۳۱ برابر با ۱۰۰۱ خورشیدی

جزیره قشم و هرمز به فرماندهیِ کل امام قلی‌خان حاکم فارس و لارستان و به قیادت و فرماندهی شاه قلی بیگ و سعی وافر رئیس ابوالقاسم لاری و به کمک نیروهای نظامی بومی لارستان و قشون فارس و سایر بلاد ایران به تصرف درآمده و نیروهای ایرانی جزیره هرمز را نیز از پرتقالی‌ها بازپس گرفتند.

 

سال ۱۰۳۷ هجری قمری

امرای سرحد و عطای صغور، نیز به تفقدات و انعامات شاهی مستظهر گشته، خصوصا امام قلی خان، بیگلر بیگی فارس و کهکیلویه و لار و بحرین و جنوب را قریب به ۶۰ هزار تومان که از… فارس هرساله به خزانه آمره می رسید به انعام او شفقت شد… (خلاصه السیر-محمد معصوم-انتشارات علمی- ۱۳۶۸)

 

درگذشت «شاه عباس صفوی»

سال ۱۰۳۸ هجری قمری برابر با ۱۰۰۷ خورشیدی

شاه عباس صفوی پس از ۴۱ سال حکومت، دار فانی را وداع گفت و نوه شاه عباس به عنوان ششمین پادشاه دودمان صفوی به جانشینی برگزیده شد.

 

ایام حکومت «شاه صفی»

سال ۱۰۴۲ هجری قمری برابر با ۱۰۱۲ هجری خورشیدی

امام قلی خان حاکم فارس، لارستان و بحرین به دستور شاه صفی و با ماموریت کلبعلی بیگ ایشک آغاسی باشی (رئیس دربار صفویه) به قتل رسید. -(کلبعلی بیگ ایشک آغاسی مامور به آوردن سر امام قلی‌خان شده، برحسب فرمان به منزل او رفته، سر او را بریده به حضور رساندند و ایالت لارستان را به کلبعلی بیگ ایشک آغاسی عنایت فرمود و باقی مملکت و ایالت فارس را تجزیه فرموده و هر ناحیتی را به مناسبت به حاکمی سپردند.-روضه الصفا-جلد ۸-صفحه ۴۵۳)

 

سال ۱۰۴۳هجری قمری برابر ۱۰۱۳ هجری شمسی

(کلبعلی بیگ ایشک آغاسی، به پاس قتل امام قلی خان، به عنوان حاکم لارستان منصوب گردید- خلاصه السیر-محمدمعصوم خواجگی اصفهانی- انتشارات علمی۱۳۶۸ – صفحه ۴۸)

 

سال ۱۰۴۵ هجری قمری

(در اثنای طی مغاوز، کلبعلی خان حاکم لار برای آوردن توپی که قبل از این در بلده خوی ترتیب داده، گذاشته بودند- خلاصه السیر-صفحه ۲۱۱)

 

سال ۱۰۴۸ هجری قمری

(اوز بیگ برادر داوود بیگ، مهتر رکاب‌خانه به وزارت و تصدی ولایت لار سربلندی یافت- خلد برین- صفحه ۲۹۶)

 

سال ۱۰۵۷ هجری قمری

به دستور عوض بیگ و به یادبود همسرش خیرات خان که اهل گرجستان بوده کاروانسرای بریز بطور کامل و مجلل ساخته شد. (سفرنامه شاردن ۱۰۸۵ هجری قمری)

 

سال ۱۰۶۳ هجری قمری

الله وردی بیگ به سمت حاکم لارستان و محمد عوض بیگ بجای پدر به سمت داروغه لار مفتخر گردید. (عوض بیگ وزیر و داروغه خطه لار بنا بر کبر سن، از شغل مزبور استعفا نموده، منصب مذکور به الله وردی بیگ… عنایت شد- خلد برین- صفحه ۵۷۷)

 

سال ۱۰۶۷

(به فرموده پادشاه جم جا (شاه عباس ثانی) هزار نفر تفنگ‌چی دشتستانی و لارستانی را برای اعانت او روانه هندوستان فرموده و هنوز سپاه فارس به مقصد نارسیده، اخبار گرفتاری شاهزاده مرادبخش به دست برادر خود شاهزاده اورنگ زیب رسیده و آن سپاه عود به لارستان و دشتستان نمودند- روضه الصفا-جلد۸-صفحه ۴۷۸)

 

سال ۱۱۰۵ ایام پادشاهی «سلطان حسین صفوی»

سال ۱۱۰۶ (حکومت بندر مبارکه عباسی و وزارت لار به ساحت آمال عباس قلی بیگ، غلام خاصه شریفه، برادر مرحوم داوود بیگ، مهتر رکاب خانه یافت- دستور شهریاران- محمدابراهیم زین العابدین نصیری- ۱۳۷۳)

 

سال ۱۱۱۰

انتصاب محمد فرزند عوض بیگ وزیر اسبق ولایت لارستان به وزارت ،،محمد عوض بیگ (فرزند عوض بیگ) به وزارت ممتاز شد- خلاصه السیر- محمد معصوم خواجگی اصفهانی- صفحه ۲۷۳- انتشارات علمی- ۱۳۶۸)

 

سال ۱۱۲۰

(عباس قلی‌خان حاکم لارستان و بنادر مامور به تادیب فرقه هوله و هجوم به سپاه سیف ابن سلطان (دزدان دریایی خلیج فارس) نمودند. سیف ابن سلطان که در آن هنگام امام و سردار آن قوم بود… دندان طمع به تسخیر جزایر و بنادر دریای فارس نیز تیز کرده. در سنه عشرین مع و الف (۱۱۲۰)… بر سر کنگ… و حاکم نشین آنجا شهر لار و بندر عباس… و عباس قلی خان حاکم لار و بندر که در آن موقع در لار می بود- مجمع التواریخ- میرزا محمدخلیل مرعشی صفوی– به تصحیح عباس اقبال آشتیانی- صفحه ۳۶ و ۳۷- ۱۳۶۲- چاپ احمدی)

 

سال ۱۱۳۵

والی لارستان به نام علی‌مردان خان رقم خورد و در همین اثنا لشکر افغان به فرماندهی محمود هوتکی فرزند میر ویس به ایران هجوم آورد.

سال ۱۱۳۵

درجریان هجوم لشکر افغان به فرماندهی محمود هوتکی فرزند میر ویس هراتی بنا به سند موجود در تاریخ کامل ایران صفحه ۴۲۰ (میمنه لشکر ایران در تحت اداره رستم خان، سرتیب فوج خاصه و برادر والی گرجستان بود و میسره را محمد خان وزیر حکم می کرد، والی عربستان با ۵۰۰ نفر عرب به مدد میمنه و والی لارستان علی‌مردان خان با ۵۰۰ نفر به معاونت میسره معین شدند- تاریخ کامل ایران- صفحه ۴۲۰) در این نبرد والی لارستان زخمی و در مسیر بازگشت به لار درگذشت.

 

سال ۱۱۳۵ برابر با ۱۱۰۲ هجری شمسی

امام قلی خان افشار بجای علی‌مردان خان، حاکمیت لارستان را برعهده گرفت.

 

سال ۱۱۳۷ برابر با ۱۱۰۴ هجری شمسی

امام قلی خان شاملو (حاکم سابق لارستان بسته از نواحی بغداد عود به فارس نموده، بهبهان را مسخر نداشته، وارد لارستان شد، فارس نامه ناصری، جلد یک، صفحه ۵۰۲ (در همین اثنا ایالت لارستان به خدادخان افغان و حکومت بندرعباس به باروخان افغان عنایت گردید- فارس نامه ناصری، جلد یک، صفحه ۵۰۶)

 

سال ۱۱۴۲ برابر با ۱۱۰۹ هجری شمسی

(بعد از ورود اشرف سلطان افغان به شیراز- تمامیت افغانان از کهکیلویه و لارستان و یزد و کرمان و شیراز آمده، مهیای جنگ با طهماسب قلی خان شدند- روزنامه محمد کلانتر- صفحه ۶) (اشرف افغان و بقیه السیف «نیروهای مسلح» که هنوز ۲۲ هزار کس افزون بوده هراسان به حال تباه راه خطه لار در پیش گرفتند. القصه به لار رسیدند، چون قلعه آن شهر (اژدها پیکر) شهره جهان است، اشرفِ مذکور را به خاطر رسید که آنجا خودداری نماید و از روسیه معاونت طلبد و برادر خود را با فوجی و نفایس بسیار، روانه شده، رعایای نواحی لارستان بر سر او ریخته او را بکشتند واموال ببردند. افغانی که کوتوال بلده لار بود، روز یعد از قلعه به سلام اشرف به زیر آمد و ۲۵ کس از اعیان لار را در قلعه محبوس داشت، محبوسان از رفتن او آگاه شده، از مکان خود برآمدند و چهل کس افاغنه را که در قلعه مانده بودند به شمشیر ایشان کشته، قلعه را ببستند. و چند قبضه تفنگ در منزل کوتوال و افاغنه یافته، به حراست چنان قلعه بپرداختند. و از بروج آن فریاد دعای دولت شاهی صفویه برکشیدند- سفرنامه حزین لاهیجی- ۱۱۴۵ هجری قمری- دیوان حزین لاهیجی با مقدمه و تصحیح بیژن ترقی)

 

سال ۱۱۴۶ هجری قمری مطابق با ۱۱۱۲ هجری شمسی

(میرزا باقر، کلانتر لارستان با محمدخان بیگدلی والی لارستان از در منافقت درآمده و… و در نیمه شبی او را کشتند (والی را) و شهر لار را به حکومت متصرف شد و دراموال دیوانی مداخلت نمود و چون این اخبار به نایب السلطنه رسید، محمدخان بلوچ، والی کهکیلویه و حاکم هویزه را از جانبی و والی کرمان را از جانبی دیگر به فارس مامور داشته، به فارس آمدند و به جانب لارستان شتافتند و میرزا باقر کلانتر فرار کرده و خود را به بنادر رساند، جمعی را مامور داشته، او را گرفتند و کشتند- جهانگشای نادری، صفحه ۲۰۱)

 

سال ۱۱۴۸

جلوس «نادرشاه»

(پس ممالک ایران را به امرای کاردان، قسمت فرمود (نادر شاه) و آقا خان بیگدلی، پدر حاج لطفعلی بیگ- صاحب تذکره آتشکده را حاکم لار و بندرعباس فرمود- جهانگشای نادری، صفحه ۲۳۴ و روضه الصفا، جلد۸- صفحه ۵۴۵)

 

سال ۱۱۶۰ هجری قمری مطابق با ۱۱۲۶ هجری شمسی

(محمد تقی خان بغایری (از عشیره های ترک شمالی) به عنوان حاکم لارستان و میرزا موسی به سمت وزیر لارستان منصوب گردید- عالم آرای نادری- صفحه ۱۱۷۵ و ۱۱۷۶)

 

سال ۱۱۶۰ مرگ نادرشاه افشار

در همین سال میرمحمدتقی خان، حاکم لارستان کشته شد. با کشته شدن میرمحمدتقی خان حاکم غیربومی لارستان در سال ۱۱۶۰ هجری قمری، *ایام حکومت قزلباشان، افغانان و افشاریان بر لارستان تمام گردید* و مجددا افراد بومی لارستان، زمام حکومت منطقه را بر عهده گرفتند.

اولین حاکم بومی لارستان به نام نصیرخان لاری، دوره جدیدی از حاکمیت امرای لارستان را بر لارستان و با نام خاندان نصیرخان لاری رقم زد که در این مرحله، مختصری از وقایع ایام نصیرخان لاری جهت استحضار به عرض رسانیده و شرح کامل وقایع دوران حاکمیت نصیرخان لاری و فرزندان را به بخش بعدی تقویم تاریخ لارستان ارجاع می نماییم.

 

ایام حکومت «کریم خان زند»۱۱۶۳ هجری قمری برابر با ۱۱۲۹ هجری شمسی

سال ۱۱۶۸ هجری قمری مطابق با ۱۱۳۴ هجری شمسی

(نواب کریم خان زند. پس از نظم شیراز، رایات ظفر آیات را به جانب لارستان برای تنبیه نصیرخان لاری افراخت. نور خان زند را به ایالت شیراز گماشت… نواب کریم خان زند پس از ورود به شهر لار، نصیر خان لاری در لارین قلعه لار که برفراز کوهی است متحصن گردید و گرمای هوای لارستان، شدت نموده، نواب وکیل به گرفتن پیش کش از نصیرخان قناعت فرموده، عود به شیراز نموده- تاریخ گیتی گشا- صفحه ۴۷ و ۴۸ و ۴۹ )

در این قسمت شرح مبسوطی از داستان حاکمیت «نصیرخان لاری» بر لارستان و مقاومت او درمقابل کریم خان زند از رستم التواریخ به همت محمدهاشم آصف (رستم الحکما) به شرح زیر به اطلاع می رساند:

در داستان یاغی گردیدن و طغیان ورزیدن عالی جاه نصیرخان حاکم بالاستقلال ولایت با وسعت و عظمت لار فارس و آخر الامر مغلوب شدن، (عالی جاه نصیرخان حاکم مستعد مستقل شهر پربلوکات و نواحی لارِ عظمت آسا که چهل پنجاه هزار تفنگ چی با تربیت که در شب تار، چشم  مور و مار را نشانه می نمودند در تحت امر و نهی اش بودند و قلعه‌های با متانت و با استحکام بسیار را مالک بود، باد غرور و نخوت در دماغش برآمده و بر قله کوه طغیان و سرکشی و مخالفت امر و نهی پادشاهی برآمده، والاجاه کریم خان وکیل الدوله جم اقتدار با لشکری آراسته سردار نموده و عالی رتبه و رفیع شان امیرحسن گنجعلی خان را نایبش نموده و به جانب لار روانه نمود.

محاربه بسیار و مجادله بی شمار از طرفین به وقوع پیوست و قشون پادشاهی در مکان‌هایی با صعوبت پرخطر بسیار تلف گردید و هیچ یک از قلای محکمه لار مسخر و مفتوح نشد- رستم الحکما…

ادامه دارد…

مطالب مرتبط:

تقویم تاریخ لارستان(۱)/ حمله «الله وردی خان» به لارستان و پایان حکومت میلادیان در این شهر

تقویم لارستان(۲)/ قیام مردم لارستان علیه شاه عباس صفوی و آغاز افول لارستان

تقویم تاریخ لارستان(۳)/ ایام حکومت شاه عباس صفوی: تکمیل بازار قیصریه لار و ساختن برکه قنبرعلی بیگ

 


6 نظر

  1. ایوب محمودی گفت:

    0

    0

    منابع و مآخذ لطفا اضافه شود آن هم برای یک متن تاریخی…

    • س راضی گفت:

      0

      0

      سلام فکر کنم در هر بند نام کتاب را آورده

    • عابدی راد گفت:

      0

      0

      درود بر استاد محمودی
      در کنار هر مطلب سند آورده شده
      این کار به دلیل حداکثر تلاش در فشرده و موجز کردن مطالبه
      ممنونم از نقد جنابعالی

  2. س راضی گفت:

    0

    0

    با سلام جالب بود …چقدر جنگ و کشتار در فاصله ۱۵۰ سال رخ داده …… یک مورد خدمت شما مورخ عزیز عرض کنم که بعضی جاها فقط سال قمری و بعضی قمری به همراه شمسی آورده اید پیشنهاد میشود همه را یکسان بنویسید با یک فرمت …

  3. لاری از شیراز گفت:

    0

    0

    شهرستانهای بزرگ تاریخی فارس مانند مرودشت فیروز اباد کازرون بیشتر به فکر توسعه وتحول هستند وبه اینده می اندیشند وتنها در فکر تاریخ گذشته خود نیستند ودریاد وباد گذشته بخواب نمی روند واین باعث میشود که شهرهای پیشرفته ای باشند

  4. احمد گفت:

    0

    0

    لاری از شیراز کسی مانع پیشرفت نشده
    وقتتان را صرف مطالب گذشته نکن
    شما برو دنبال توسعه

ارسال نظر

طراحی و توسعه توسط رضوان