میزان رضایت مندی شما از عملکرد شورای چهارم شهر لار چقدر است؟

نتایج

Loading ... Loading ...

انتشار در12 ژانویه 2014 ساعت 1:16 ق.ظ سرویس:عناوین اصلی, فرهنگ و هنر, یادداشت 10 دیدگاه 3,735 بازدید

جایی میان نگاه و تماشا

P1050034مروری بر نمایشگاه گروهی نقاشی «ما هیچ، ما نگاه»

جایی میان نگاه و تماشا

فرزاد قناعت پور: «ما هیچ ما نگاه» عنوان مجموعه شعری از سهراب سپهری و ایضاً نامی برای نمایشگاه گروهی نقاشی جمعی از دانشجویان گرافیک دانشگاه علمی کاربردی لارستان بود. نمایشگاهی که از ۱۴ آبان آغاز و تا ۲۱ ام همین ماه در «نگارخانه ی سبز» ادامه داشت با ارائه ی بیش از صد اثر از دانشجویان.

 البته این زمینه ی پررنگ دانشگاهی و سایه ی سنگین سید علی مومن هنرمند لارستانی بر سر این آثار، نمایشگاه را در کلیت خود به ژوژمانی دانشگاهی بیشتر  نزدیک می کرد تا نمایشگاهی شهری و متعارف که در آن، آثار براساس منطق و اندیشه ی ویژه ای گزینش شده و در چیدمانی مشخص و مربوط قرار می گیرند. از منظر خصایص تکنیکی رد روشنی از علاقه مندی های استاد در حضور غالب آثار شاگردان دیده می شد، دو مشخصه ی ویژه، استفاده از تکنیک ترکیب مواد در معیت گرایش های حجم گرایانه (جالب اینجاست که پیشتر، سپهری نیز در «ما هیچ ما نگاه» گرایش های حجم گرایانه ای در حوزه ی تصویری از خود نشان داده است).

آثاری از سید علی مومن که در این حوزه است از تلاش های او برای ایجاد مناسبت ها و روابط ابعادی سخن می گوید. دو بعدی ها و سه بعدی ها. نگارنده حتا معتقد است این شیوه می تواند تلاشی تلفیقی باشد در همبستگی دو گونه ی مهم هنرهای تجسمی یعنی نقاشی و مجسمه سازی. المان های حجمی به نمایندگی از فضای سه بعدی خود را به فضای دو بعدی قاب الصاق می کند و یا حتا به عنوان بخشی اساسی از آن در تلاش برای پرتاب شدن از درون به بیرون، خود را به نمایش می گذارند و بدین گونه از این تلاش به ظاهر ساده می توان به دستاوردهایی رسید از جمله: نزدیک تر شدن فاصله ی فیزیکی مخاطب با اثر که می تواند امکانی باشد برای کشاندن تحلیل ها به مفاهیم بدن و جسمیت که از مفاهیم کلیدی روز است، عینی تر شدن اثر در برابر تکیه ی انتزاع محور و تصویری صرف نقاشی دو بعدی، تاکید بیشتر و روشن تر هنرمند بر عناصر کلیدی مورد نظر خود در قاب، مقابله در برابر نگاه و آن نوع شناخت و تعریفی از گونه ها و چارچوب هایشان که قبلاً در ذهن مخاطب تثبیت شده است و از این طریق ایجاد چالش با مفهوم «اقتدار» و نتیجتاً کشاندن امر زیبا شناختی به دامنه ی امر سیاسی بدون افتادن به ورطه ی شعارزدگی و در نهایت شکلی از باز تولید ناخودآگاهانه ی علاقه و گرایش کهنسال ایرانیان به المان های حجمی و تلاش برای خلق زیبایی های حجمی چنان که پرویز تناولی نیز پیشتر به طور کاملاً آگاهانه ای به این رد تاریخی و فرهنگی واقف شده بود.

بی گمان اگر علی مومن این دستاورد تکنیکی را از آفت روزمرگی و تکرار و پشتوانه سست مفهومی نجات دهد می تواند نه تنها صاحب سبک که مرجع شناخت قرار گیرد و دانشجویان و یا پیروان مشربش را نیز از بلاتکلیفی و بی هویتی رها سازد. در حوزه ی گفتمانی، کارهای به نمایش درآمده غالباً به دو سمت آثار انتزاعی و مفهومی متمایل بودند که پیشتر در ارتباط با این دو قطبی معروف و سدی که ممکن است در برابر تکثر و جستجوی آفاق ذهنی نو داشته باشد سخن رفته است. در زمینه ی درون مایه ها، مضامین و سوژه های انتخابی و به عبارت دیگر «مسائل اصلی» نمایشگاه نیز نمی توان به موضوع خاصی اشاره داشت؛ جز یکی دو اثر که خود را در حوزه ی رومانتیسم انتقادی جای داده بودند در غالب آثار احساسی گری، نوستالژی و طبیعت گرایی در کنار ضعف نگاه و مسائل، بسیار به چشم می آمد.

 نگارنده به طور کلی دو انتقاد اساسی را به این نمایشگاه وارد می داند. یکی فقدان کیوریتوری ( نمایشگاه گردانی) یعنی ضعف گزینش و چیدمان و دیگری تکنیک زدگی. ارائه ی بیش از صد اثر در فضای محدود گالری سبز و متعهد کردن خود برای به نمایش گذاشتن همه ی آثار بی توجه به برجستگی های تکنیکی و یا سازماندهی های فکری نه تنها با مفهوم حرفه ای نمایشگاه فاصله دارد که حتا می تواند منجر به بد تعریف شدن این مفهوم برای دانشجویان امروزی باشد که فردا، خود هنرمندی می شوند و بالطبع از متصدیان برگزاری نمایشگاه های خود و یا دیگران و از طرفی دیگر فرصت« تماشا کردن» را از مخاطب گرفته و اندک مجال او را تنها به «نگاه کردن» و مصرف کنندگی صرف محدود كرده و يا در بهترين حالت جايي ميان آن دو مستقر مي كند.

در مورد موضوع تکنیک زدگی نیز باید گفت در کار هنرمندان واقع گرا که قائل به مفهوم محاکات و اندیشه های افلاطونی- ارسطویی هستند، میان تکنیک و محتوا یا موضوع یک هماهنگی نسبی برقرار است و گر چه هنوز محتوا و موضوع مهمتر است اما تکنیک نیز نسبتی زیباشناختی ( حالا با سطوح کیفی متفاوت) با کار دارد نه نسبت بردگی و رعیتی، گاهی نیز هنرمندان توجه خود را به تکنیک به صورت ویژه ای معطوف می کنند و نقطه ی عزیمت را تکنیک قرار می دهند. برای اینان، تکنیک با حضور چشمگیر خود تولید محتوای فرهنگی و هنری می کند همانند مفهوم تکنیک نزد هنرمندان مدرنیست. به گونه ی سومی هم البته می توان اشاره داشت؛ گاهی این مفاهیم هستند که از شدت ضعف و بی رمقی و بی چیزی، کلیشه شدگی و اشباع به زورِ یک سری رفتارهای تکنیکی سعی در لاپوشانی خود می کنند و در واقع تکنیک را در اختیار خود می گیرند در این حالت تکنیک دیگر فرصتی برای تولید محتوا، فرصتی برای ساخت و ساز درونی خود نمی یابد و رسالت خود را بزک کردن و پوشاندن خلا و تاریکی پشت سر خود می بیند و می داند. به گمانم با کمی اغماض نمایشگاه «ما هیچ ما نگاه» را می توان نزديك به این گرایش اخیر قرار داد.


10 نظر

  1. مرتضي از لار گفت:

    0

    0

    نكته قابل توجه در اين نمايشگاه اين بود كه ظاهرا اكثر دانشجويان براي جلب توجه و شايد گرفتن نمره بهتر از دست آقاي مومن سعي كرده بودند از او كپي كنند.

  2. آفتابي گفت:

    0

    0

    فرزاد قناعت پور به حق نعمت بزرگي براي هنرمندان لارستاني است. گاهي نيش قلمش ممكن است كسي را آزرده كند اما اينكه اينقدر عميق و تحليلي به حتي چند تابلوي دانشجويان سال اولي نگاه مي كند را بايد ستود.

    • من هیچ نمبدانم گفت:

      0

      0

      کاملا موافقم
      کسی که نقد میکند خود نیز از نقد مصون نمی ماند.
      آقای قناعت پور برکت جامعه هنری لارستان است

  3. دانشجو گفت:

    0

    0

    نمايشگاه گرداني افتضاح بود! اينهمه كار تلمبار شده بود و آدم فكر مي كرد سراغ انباري يه نقاش پير و عتيقه آمده. بايد از هر دانشجو فقط يك كار انتخاب و در نمايشگاه قرار مي گرفت. تعداد آثار ضعيف بسيار زياد بود كه به راحتي مي شد آنها را حذف كرد.

  4. دانشجو گفت:

    0

    0

    يادم رفت بگم كه انتخاب آثار طبقه همكف و دوم نيز سوال برانگيز بود. اتفاقا چند اثري كه بسيار انديشمندانه و تفكربرانگيز بود در گوشه اي از طبقه بالا بود و تعداد زيادي كار ضعيف در طبقه همكف!! چرا احتمالا چون به مذاق استاد مومن خوش نيامده بود!

  5. ابراهیم توسلی گفت:

    0

    0

    ممنون از نقد آقای قناعت پور.در جواب دوستان عزیز باید بگم که من پیشنهاد دادم که تابلوها با نظم وترتیب و بر اساس موضوع چیده شوند ولی متاسفانه به سه دلیل اینکار انجام نشد:۱-به ما اجازه میخ زدن بر دیوار ندادند ۲-ما فقط ۳ ساعت فرصت داشتیم که کار ها را بچینیم ۳-چون این نمایشگاه برای ژوژمان درس طراحی بود ما باید تمام تابلو های دانشجوها رو میذاشتیم اونجا
    در کل از دوستان عزیز بخاطراین نواقص عذرخواهی میکنم.

  6. ناشناس گفت:

    0

    0

    موافقم تعداد کارها خیلی زیاد بود میشد خیلی از کارهای ضعیف رو حذف کرد

  7. ناشناس گفت:

    0

    0

    میون اون ژوژمان های فشرده ای که ما داشتیم انجام دادن اون همه کارو برپایی نمایشگاه از سر همه شما زیاد بود! شما که از شرایط دانشجوها باخبر نبودید به چه حقی قضاوت و انتقاد میکنید!

  8. تارونه گفت:

    0

    0

    به استادی داشتیم که اگه فقط یک کار ضعیف بین کارهات میدید برا قضاوت همون انتخاب میکرد!
    یه استادی دیگه هم داشتیم که به اصطلاح دانشجویان کیلویی نمره میداد!
    دانشجویان هم برای خود حکایتی دارند!

ارسال نظر

طراحی و توسعه توسط رضوان