میزان رضایت مندی شما از عملکرد شورای چهارم شهر لار چقدر است؟

نتایج

Loading ... Loading ...

انتشار در13 آوریل 2020 ساعت 9:03 ب.ظ سرویس:یادداشت یک دیدگاه 447 بازدید

جنجال بر کالبدی بی جان!

جنجال بر کالبدی بی جان!

محمد(سلطان) اورنگ (اَهِلی): قصد بر آن نبود که در مورد اتفاقات اخیر مطلبی به رشته­ ی تحریر در بیاورم چون گفتنی­ ها را درباره زبان لاری پیش از این بیان کرده­ام و نتیجه تکرار چیزی جز تکدر خاطر خواننده نیست. مطالب گفته شده در تارگاه­ ها را با دقت خواندم و تا آنجا که با دیدگاه­ های زبان شناسی مرتبط است می­توانم نظر بدهم. سررشته­ ای در بررسی­ های جامعه­ شناختی و تحلیل­ های انسان­ شناسانه ندارم؛ پس بر گفته ی شیخ اجل می­ ایستم که: «جایی که جانم را مایه ی دانش نیست، سخن نمی­ رانم و خموشی را بهتر پسندم».

مطلبی از دوستان به بنده رسید که «*زبان لارستانی» نقطه ی مشترک منطقه­ ی لارستان است و بر اساس نقشه ای از تارگاه سازمان آموزشی علمی فرهنگیِ مللِ متحد (UNESCO)، مناطق مورد تکلم «*زبان لارستانی» را بیش از سیصد منطقه را در نظر گرفته اند. قطعاً دوست پژوهشگر ما در این خصوص لینک و یا تارگاهی سراغ دارند و سپاسگزار خواهم بود اگر منبع خود را با ما به اشتراک بگذارند.

جهت اطمینان، کتاب «دانشنامه ی زبان­های در خطر دنیا» را که در سال ۲۰۱۰ توسط «کریستوفر مازلی» نوشته شده، بازمطالعه کردم. در پایان نامه­ام هم به این پژوهش اشاره نموده­ ام. برای اطمینان دوباره از کتابخانه ­ی دانشگاه به این کتاب دسترسی پیدا کردم. مازلی در کتاب هفتصد صفحه­ ای خود، بیش از دو هزار زبان را در نقطه نقطه­ ی دنیا بررسی کرده است اما هیچ نامی از زبان لاری در این اثر ذکر نشده است.

با این حال، تارگاه یونسکو از زبان «لاری» نام برده است و در «اطلس جامع زبان­ های در خطر» با جستجوی نام کشور ایران، «زبان لاری» به همراه چندین زبان دیگر دیده می­شود. جالب این­جاست که نام زبان (به انگلیسی، فرانسوی و اسپانیایی) در این تارگاه «لاری» ثبت شده است و نام­های «* لارستانی» و «* اَچُمی» به عنوان نام­های جایگزین در نظر گرفته شده­ اند. در خصوص مناطقی که در آن­ها زبان لاری صحبت می­ شود نیز این تارگاه تنها منطقه­ ی لار و جنوب ایران را نام برده است (شکل ۱ را نگاهی بیفکنید).

در تارگاه اِثنولوگ (Ethnologue) که تمامی زبان­ های دنیا را بر اساس میزان خطرپذیری و داده­های زبان شناختی فهرست کرده است- همان­طور که در نوشته­ های پیشین نیز اشاره کرده­ ام- نام زبان به عنوان «لاری» شناخته شده است و نام «* اچمی» را کاملا «بدچَم» و «موهِن» می شمارد. بنده در ویرایش این داده­ ها و به روز رسانی اطلاعات مرتبط با نقش­ه ای زبانی، تعداد گویشوران و آخرین پژوهش­ های انجام شده در مورد لاری با سردبیر این کاتالوگ در ارتباط بوده ­ام. بنابراین، داده های این تارگاه از نظر زمانی به روزتر و به مراتب دقیق تر از تارگاه یونسکو و دیگر تارگاه­ های مرتبط با زبان های در خطر است (شکل ۲ را ببینید).

دیگر تارگاهی که نام زبان را «لاری» ثبت کرده است، پروژه ی زبان های در خطر یا همان «ELCat» وابسته به دانشگاه هاوایی است. در این تارگاه نیز نام زبان به عنوان «لاری» ثبت شده است و نام­های دیگر را به عنوان «* لارستانی» و «* اچمی» ذکر گردیده است. این پروژه نیز در حال به روز رسانی داده های مرتبط با پژوهش های زبان لاری می باشد (شکل ۳ را مشاهده بفرمایید).

اما برخی ممکن است این سوال را مطرح سازند که این تارگاه ها همگی در خارج از کشور ثبت و پژوهش شده اند و افراد داخل منطقه نام این زبان را با عنوان دیگری می­ شناسند. در این خصوص باید این نکته را ذکر کنم که برای نام­گذاری یک زبان، یا پژوهش­های زبان­شناختی (مثلاً همین تارگاه ها) را در نظر می­ گیرند و یا هم پژوهش­ های انجام شده بر روی آن. در مورد دوم این نکته شایان ذکر است که بیشتر پژوهش­ های زبان شناختی (همچنان که در نوشته های پیشین مذکور گشت)، عنوان زبان را «لاری» خوانده ­اند (ر.ک. دو مقاله ی مفصل پیشین در «گریشنا»، «میلاد لارستان» و «آفتاب لارستان»).

حال، سوال بنده از کسانی که باور دارند عنوان­ های «*زبان لارستانی» و به ویژه «*زبان اَچُمی» در منطقه بیشتر مورد پذیرش می باشد این است که کدام پژوهش میدانی بر دیدگاه­ های شما صحّه می­ گذارد و شواهد متقن شما از این که «همه ی مردم مناطق فارس و هرمزگان و بوشهر» و یا «بیشتر آن ها» عنوان «* اچمی» را می­ پسندند، چیست؟

کدام مقاله ­ی علمی و یا پیمایش میدانی ثابت کرده­اند که مردم سه منطقه بر عنوان «* اچمی» بیشتر توافق نظر دارند؟ در این پیمایش شما چه کسانی حضور داشته­ اند؟ این پیمایش را در کدام مناطق انجام داده­اید و شرکت کنندگان شما چه کسانی بوده ­اند؟ شما برای حفظ همین کهن زبان به همان عنوانی که خود می­ پسندید («* اَچُمی» یا «* لارستانی») چه کارهای عملی انجام داده­ اید؟ تعصب بر نام یک زبان و اصرار بر احساسات نوخواسته در هیچ حوزه­ای از علوم انسانی جایگاهی ندارد.

در نوشته­ ی بعدی در باره­ ی نظرات عزیزان در چند روز گذشته در این تارگاه­ ها بحث خواهم کرد و ماموریت اصلی خود در حفظ زبان­ های در خطر را بیان خواهم نمود. بر این باور استوار هستم که بحث در مورد نام زبان و عنوان این کهن زبان-همان­طور که پیش­تر سخن رفت- دردی را که از جان خسته این گونه­ی زبانی دوا نمی­ کند هیچ، بر کالبد نیمه جان آن نیز روحی نخواهد دمید.

«به فکر حفظ زبان باشیم نه بر سر عنوان آن بجنگیم»

*دکتری زبان­شناسی/ دانشگاه نیوساوث ولز (UNSW)/ سیــدنـی، استرالیا

از این نویسنده بخوانید:

چرا «زبان»؟ چرا «لاری»؟

«زبان لاری» یک عنوان پذیرفته شده بین المللی است/ عبارت «زبان اچمي» كاملا اشتباه است


1 نظر

  1. اوزی دوستدار منطقه گفت:

    1

    0

    واقعا ادم احساس توهین وکسر شان میکند وقتی این کلمه اچمی میشنود من ممیدانم به چه علت نام تاریخی وکهن زبان لارستانی را با لفظ بازاری ونا مناسب اچمی میخواهند تعویض کنند زبان مشترک همه مردمان خطه جنوب فارس لارستانی وباعث وحدت واشتراک همه ماها است نام زبان لارستانی مانع استقلال اداری وسیاسی شهرستانهای مجاور در منطقه نیست هر شهرستانی مستقل است اما زبان همه لارستانی وبا گویشهای شیرین لاری اوزی گراشی بستکی خنجی و…. است با ارزوی موفقیت همه خودمانی ها عزیز

ارسال نظر

طراحی و توسعه توسط رضوان