میزان رضایت مندی شما از عملکرد شورای چهارم شهر لار چقدر است؟

نتایج

Loading ... Loading ...

انتشار در16 می 2020 ساعت 2:01 ب.ظ سرویس:برگزیده ها, یادداشت یک دیدگاه 572 بازدید

رَچِنه ی بَر وَ مِنسراو (ناودونی رو به حیاط)!

رَچِنه ی بَر وَ مِنسراو (ناودونی رو به حیاط)!

نقدی بر گفتار تازه «منوچهر عابدی راد» درباب زبان مردم منطقه

دکتر ابراهیم مهرابی:‌ چندی است، اهل نظر و قلم، پیرامون زبان(یا گویش) منطقه، مطالبی را قلمی و در معرض استفاده و قضاوت دیگران قرار داده اند.

این کار، فی نفسه مفید بوده چرا که بدون نیاز به پرخاش و درگیری، گفتگو و تحمل نظر مخالف را ترویج و تقویت می کند.

نوشته دوستان، مثل هر نوشته دیگری، دارای نقاط قوت و ضعف بوده ولی اصلِ مساله  در حال پخته و پیراسته شدن است.

در میان نوشته ها، فرمایشات اخیر دوست خوبم جناب مهندس «منوچهر عابدی راد»(اینجا)، حاوی نکات قابل نقدی است. با همه احترامی که صمیمانه برای ایشان قائلم  اما نمی توانم به برخی از فرمایشاتشان مهر تایید بزنم، چرا که در جنبه محتوایی، بس ناصواب و در جنبه روشی، مملو از خوی تبختر و مرکز گرایی افراطی پیشینی است. همان خویی که طی سالیان دراز باعث رنجش مردم منطقه و تلاش برای هویت یابیِ کلونی هایِ فرهنگیِ خود در قالبِ واحدهای سیاسی جدید شده است. درست همان چیزی که باعث قهر دیگران و نیز تنها و کوچک ماندن لار و لارستان شده است!

این که مردم عزیز لار در مقابل این رویه ها سکوت کرده و نخبگان و مسئولین خود را به پاسخگویی در این باره وادار نکرده اند از نجابت و گذشتشان است. قطعا مردم لار،  نیک می دانند که علت گریز شهرستان ها از مرکزیت لار چیست!!

بزرگان لار کاری کرده اند که امروز از لارستان بزرگ فقط کلمه بزرگش مانده است و شهرستانهای جدا شده برای خود خیز توسعه و پیشرفت برداشته اند. لامرد را ببینید چه حرصی به توسعه و پیشرفت دارد!! این که چرا اینچنین شد، سوالی است که باید مردم لار از نمایندگان ادوار و مسئولین چهل ساله خویش بپرسند.

محور فریشان دوست عزیز ما آقای عابدی راد عبارت است از :

۱) واژه اچمی، سخیف، تحقیرآمیز و مانند کف روی آب است!

۲) گراش (و دیگر شهرستان های جدا شده جدید) به هیچ وجه(!!) نمی توانند خودشان را از حوزه اقتدار فرهنگیِ فرهنگ لارستانی، جدا ببینند!

۳) اگر هریک از شهرستان های جدا شده، گذشته اشان (لابد وابستگی اجباری به لار)  را نادیده بگیرند، تهی شده و چیزی برای ارائه ندارند!

۴) ما یک قوم هستیم به نام قوم لاری!

۵) مرکز ثقل فرهنگ جنوب، لار است.

۶) و…

اینک سخنی کوتاه در باره مطالب مورد اشاره ایشان :

پیرامون بند ۱:

الف: ایشان نفرموده اند که وجه سخافت واژه اچمی چیست؟

امروزه چه بپسندیم و چه نپسندیم، بجز لار، اغلب گویشوران منطقه، به خطا یا صواب،  زبان خود را اچمی معرفی می کنند. سخیف دانستن این واژه و کاربرد آن، در بردارنده یک نوع توهین و تحقیر آنان است؛ امری که ظاهرا مهندس از آن پرهیز دارند لذا به نظر می رسد اینجا نقض غرض کرده اند.

ب: نام زبان مردم منطقه هرچه که بوده اعم از ایراهستانی، پارسی اشکانی، پارسی میانه، لاری، اچمی، لارستانی و… اینک اما در قالب پروسه و نه پروژه، بیشتر با عنوان اچمی شناخته می شود. این نکته را از آن باب عرض می کنم که جناب مهندس در یک فایل صوتی، شهر همجوار (احتمالا منظورشان گراش است) را پشت سر این قضیه می داند! باید عرض شود جا افتادن اصطلاح اچمی بدون مدیریت سوگیرانه از ناحیه نخبگان (غیر پروژه ای) بوده و این اتفاق کاملا، عرفی و توده ای بوده است که در زیر به آن اشاره می شود.

جناب مهندس! اگر تولید واژه اچمی را از ناحیه گراشی ها بدانید، نمی تواند بر صواب باشد چرا که قطعا مردم گراش نام «گراشی» را بر اچمی ترجیح می دادند؛ خصوصا که به اقرار منطقه پژوهان (از جمله دکتر وثوقی از قول جناب کامیاب)، دست نخورده ترین زبان پارسی میانه در محله ناساگ گراش باقی مانده است؛ این اقرار، ارزش واگویی فراوانی را دارد که خود حکایتگر فربه _ دستی و دیرینه_ داریِ این مردم است.

نکته مهم:

به نظر حقیر، تاکید مردم منطقه بر واژه اچمی، یک نوع وا_کنش روانی تاریخی به نامهربانی های مسئولین لار (و نه مردم خوب و دوست داشتنی لار) در طی سالیان متمادی است. اگر نام این زبان، چیز دیگری غیر از لاری بود مثلا ایراهستانی، مسلما این اندازه حساسیت ایجاد نمی کرد.

شما در همین مقاله جناب عابدی راد بنگرید، با وجود فرهیختگی شخصیتی ایشان (که بنده به آن معترفم)، باز خوی استعماروَشی، سیطره جویی نامقدس و مرکزگرایی در کلمات ایشان موج می زند؛ هرچند تلاش وافری کرده اند تا ظاهرا علمی، مستدل و مستند سخن بگویند و از تحقیر دیگران بپرهیزند اما همانند پیشینیان، باز حس مرکز گرایی در آن موج می زند به حدی که در ادعای پایانی خود حرفی زده اند بس ناسره! تکرار این رویه ها، موجب خروج جویم و بیرم از زیر چتر لار خواهد شد؛ امری که از نظر روانی و استعدادی، کاملا ممکن الوقوع است.

دوست عزیز جناب آقای عابدی راد، همچنان که شما واژه اچمی را کف روی آب می دانید، دیگرانی نیز هستند که آن را کَرِه (مَسکه) روی دوغ می پندارند! در این وانفسای (جنگ تسمیه) با این برداشت چه کنیم؟!

پیرامون ۲و۳: گرچه مشابهت هایی بین سلوک اجتماعی و آئین شهروندی مردم جنوب وجود دارد اما نمی توان ادعاکرد که هرآن چه هست در لار و از لار بوده و شهرهای دیگر تهی از داشته های فرهنگی و دیرینه تاریخی اند؛ به نحوی که اگر خود را جدا بپندارند، هیچ و بی مقدار می شوند!

این ادعا آنقدر ناروا و خارج از واقعیت است که فقط مشاهده تعداد آثار ثبت شده تاریخی در یکی از شهرهای همجوار مثل خنج، گراش، اوز و… کافی است تا نادرستی آن را اثبات کند.

وجود سد بسیار مهندسی شده ۱۴۰۰ ساله تنگ آب گراش و سیستم آبرسانی پیچیده آن و ده ها آثار تمدنی گرانبهای دیگر در خنج و اوز و… که ثبت ملی شده اند، سرمایه هایی هستند که نمی شود انکارشان کرد.

اراده تمدن سازی و مَآل اندیشی افرادی مثل فتحعلی خان گراشی قابل انکار نیست و اگر نبود اراده او، معلوم نبود بازار قیصریه لار به چه سرنوشتی دچار می شد! پس دستِ کلونی های فرهنگی که در قالب واحدهای سیاسی جدید ظهور کرده اند، نه تنها خالی نیست بلکه به مراتب فربه تر از جاهای دیگر است. تحقیر داشته های دیگران، اکسیر گریز از مرکز بوده و هست و خواهد بود؛ تا دست از این رویه خطا و روالِ جفا برداشته نشود، همان آش است و همان کاسه!

اتفاقا بر خلاف نظر حضرتعالی، میل به انفکاک و جدایی، نشانگر داشتن تکیه گاه فرهنگی و تمدنی دیرینه است. باید به یاد بیاوریم دورانی که نور این شهرستانها، مایه روشنایی لار و مباهات آن بود.

آیا وقتی اشکانیان ایرانی از نظام سلوکس یونانی فاصله گرفتند، نشانه تهی بودن دستانشان بود؟! آیا وقتی مسلمانان صدر اسلام آهنگ جدایی از جامعه پیشین و زورمدار خود کردند، از تهی دستی بود یا نشانه، فربهی و پرمایگی اشان بود؟!

جناب مهندس پیشنهاد می دهم برای تقویت برادری که نیاز امروز و فردای ما است، مومنانه بیاندیشیم؛ اندیشه و سلوک مومنانه یعنی در بهشتِ هم_ زیستی، بر کرسی برابر و رو در رو  بنشینیم و نه بر کرسی مُطبَّق؛ تا از مصادیقِ مُتَّکِئینَ عَلَی الارائِکِ (کهف ۳۱) و/ فی جنات النعیم، علی سُرُرِِ متقابلین(صافات ۴۳ و ۴۴) باشیم.

خویش بزرگ بینی و کوچک پنداشتن مخاطب، در آموزه های قرآنی می توان ردیابی کرد؛ آنجا که خداوند در باب ولید ابن مغیره می فرمایند: ذَرنی و من خلقتُه وحیداََ (۱۱مدثر)؛ امر او را به من واگذارید، کسی که به تنهایی خلقش کرده ام! این جمله متضمن تحقیر مخاطب است؛ یعنی ولید تهی دست و حقیر است.

برادر خوبم جناب مهندس! نه شما خدایید و نه مخاطبان شما ولید ابن مغیره! کمی خودمانی تر و برادرانه تر باهم سخن بگوییم که به صواب و ثواب نزدیکتر است.

پیرامون ۴: ادعا شده است (لاری) یک قوم است که یک وسعت جغرافیایی از شرق بوشهر تا غرب بلوچستان و جنوب کرمان را در بر می گرفته است.

این ادعای شوق انگیز نیازمند اسناد و تحقیقات میدانی معتبر است. تا در صورت قطعیت، حس همگرایی در این قوم تقویت شود و خود برتربینی های مکرر و موذی را به حداقل رساند و درباب این قوم کتابها و مقاله ها نوشت؛ ولی تا آنجایی که مشهور است، مردم منطقه ما بجز واردین عرب که بیشتر در حوزه لامرد، مهر و بیرم کنونی مستقر شده اند، از پارسی ترین پارسیان قدیم هستند، حال نام قوم لاری و لاروی چگونه رخ نموده است، نمی دانم! هرچه هست نیازمند اثبات است. این نام بیشتر شبیه به واژه سیمرغ است که صرفا سوبژکتیو و انفسی است.

قطعا آقای مهندس استحضار دارند که واژه لارستان در سال ۱۳۸۳ در اسناد رسمی کشور برای این حوزه جغرافیایی ثبت و پذیرفته شده است (کاربردش در بین عامه مردم داستان دیگری دارد). پس عمر قانونی رسمی این طفل رضیع از واژه پر طرفدار، ولی عامیانه اچمی، بسی کمتر است.

پیرامون ۵: ادعای پنجم، ادعایی عام است که همه می توانند آن را داشته باشند و لذا دخل موثری در ترجیحِ نام نهاد، ندارد و هر منطقه ای می تواند خود را خاستگاه و مصدر فرهنگ منطقه بداند.

کلمه پایانی:

ما به مفاهمه و تفَهُّم بیشتر در منطقه نیاز داریم تا حسنه همگرایی را در آغوشِ جان بکشیم.

مُهندس جان! خَشتَرِن کِ دوتا رَچِنَه مُبِ، یَکتَ بَر وَ کیچَه، یکتَ بَر وَ مِنسراو.

سلسله نوشتار و گفتارهای اندیشمندان درباره عنوان زبان مردم جنوب فارس:

گفت و گو با دکتر «بهزاد مریدی»/ مناقشه برسر یک «عنوان» می تواند خسران برانگیز باشد

دکتر صادق رحمانی:‌ فاصله گذاري هوشمند در حوزه گويش

گفت و گو با دکتر «کاظم رحیمی نژاد»/ «لاری» عنوان یک «قوم بزرگ» است نه فقط مردمی که در شهر لار زندگی می کنند

گفت و گو با «منوچهر عابدی راد»/ فرهنگ کهن بوم لارستانی، سازگاری و تعامل است/ در تمام تاریخ بگردید حتی یک ورق پاره هم پیدا نمی کنید که به استناد آن بگویید زبان ما «اچمی» است!


1 نظر

  1. ناشناس گفت:

    0

    0

    چرا کامنت ها را بروز وتایید نمی کنید؟
    یعنی این مقاله کامنت ونظری ندارد؟
    ———————
    مدیریت سایت: کامنت های این سایت به درخواست نویسنده محترم بسته شده است. لطفا دیدگاه خود درباره این مطلب را در قالب یادداشتی مستقل برای این سایت ارسال فرمایید.

ارسال نظر

طراحی و توسعه توسط رضوان