میزان رضایت مندی شما از عملکرد شورای چهارم شهر لار چقدر است؟

نتایج

Loading ... Loading ...

انتشار در26 اکتبر 2020 ساعت 5:45 ب.ظ سرویس:برگزیده ها, مطلب شما 2 دیدگاه 298 بازدید

طلوع طریقت «شمسیه» از خنج

طلوع طریقت «شمسیه» از خنج

نهم ربیع الاول هر سال را روز بزرگداشت شیخ محمد ابونجم خنجی بنامیم

یونس صادقی*: امروز مصادف با ۹ ربیع الاول سال ۱۴۴۲ هجری قمری است. درست در ۷۳۸ سال قبل در چنین روزی شبخ محمد ابونجم در خنج متولد شد. بنا به مندرجات تذکره ابونجم، شیخ محمد ابونجم، در روز یکشنبه نهم­ ربیع‌الاول سال ۷۰۴ ق.، در خانه‌ای معروف به «ابونجمیان»، در محلة «خنجرکشان» خنج متولد شد. وفاتش  پس از ۸۲ سال عمر، به سال ۷۸۶ ق. اتفاق افتاده است.

«ولادت حضرت شيخ در خنج بوده و در خانه كه معروف به خانه ابي نجميان عَن محلّه خنجركشان است و اين حجره كه مولود حضرت شيخ در او بوده همچنان موجود و معمور است وَ وَلادت حضرت شيخ در يوم الاحد تاسع شهر ربيع الاول سنه اربع و سبع مِايه بوده»(نسخةخطی، تذکرة الف،۴).

این شخصیت عرفانی قرن هشتم هجری قمری به مرور توانست رهبری طریقت فکری به نام طریقت «شمسیه» را به دست گرفته و در گستره وسیعی از مناطق پس کرانه‌ای خلیج فارس حاکمیت فکری پیدا کند. طریقت شمسیه، از شهر خنج آغاز شد و گسترة فراخی یافت. این طریقت را، مریدان کوشا که نقش بازوی تبلیغاتی باز می‌کردند در مناطق گرمسیری فارس مثل «جویم»، « فیشور»، «بیدشهر»، «ده­فیش»[۱]،«کوره»،« گلار»، «اناخ»[۲]، «بیغرد» ،«بوشکان»[۳] و« لار» گسترش دادند.

روابط طریقت شمسیه با حاکمان سیاسی قرن هشتم و نهم هجری قمری مثل «سیف الدین نصرت لاری»، «آل مظفر» در شیراز، «تیموریان» و «آق قوینلوها» از روی شواهد و اسناد به جای مانده قابل اثبات است.

احترام ویژه‌ای که این شخصیت عرفانی در جنوب فارس برای خود داشت، باعث شد که بسیاری از علما و دانشمندان راه سفر به خنج بسته و در کسب علم، پای سخنان او بنشینند. در یکی از این سفرها، شخصی به اسم «سید میرشریف جرجانی۷۴۰-۸۱۷»، عالم و فقیه پس از صحبت طولانی که با شیخ ابونجم در تفسیر آیات مشکل قرآن داشت چنین او را وصف کرده است:

«ببوسیدم آن گاه پا وسرش/ چو آیات میراث خواندم برش

چو مشکلترین کلام است این/ بفرمود تفسیرآن شیخ دین

بفرمود معنی لفظ اول او/ دگر کرد میراث قسمت نکو

به نوعی که حیران بماندم درآن/ یقین شد که اوراست علم نهان

به تحقیق دانستم اینکار او/ که علم لدّنی است تکرار او» (نسخه خطی، تذکرخ منظوم، ج،۳۱۲)

همه این توصیفات در صورتی است که شیخ محمد ابونجم قادر به خواندن و نوشتن نبوده و از راه تزکیه نفس و تمرکز بر مفاهیم دینی و عرفانی به چنین جایگاه دست یافته بود. حالا پس از قرنها هنوز مردم دیار جنوب از او به روشنی یاد می‌کنند و بقعه او در خنج محل زیارت بخشی از مردمی است که دل در گروه ایمان او داشته‌اند. با این تفاسیر اگر روز ۹ ربیع الاول هر سال را به اسم این شخصیت مهم فکری جنوب در قرن هشتم هجری قمری بنامیم، می‌شود از طریق بحث و نظر پیرامون او و طریقت شمسیه، غبار تاریخ را از روی آن برداشته و به مثابه حافظ و سعدی و مولانا هرساله برای او بزرگداشتی تعیین و ابعاد مختلف زندگی و زمانه او را بررسی کرد.

*دانشجوی دکتری بنیاد ایرانشناسی دانشگاه شهید بهشتی

[۱] – ده فیش در اصل، ده پیش نام داشته. در آن روزگار، دارای خانقاهی بوده و هم اکنون جزو بخش جویم می‌باشد.(وثوقی،۱۳۷۴، ۱۰۸)

[۲] – واقع در سه فرسخی لار که به احتمال زیاد، منظور همان اناج کنونی باشد! (وثوقی،۱۳۷۴،۱۴۰)

[۳] – از نواحی کازرون.

 

از این نویسنده بخوانید:

بازخوانی چند سند تاریخی درباب شیوع امراض واگیر در لارستان

با نگاه به گذشته، اکنون را متوقف نکنید


2 نظر

  1. ناشناس گفت:

    0

    0

    احسنت

  2. مصطفی ملتفت گفت:

    0

    0

    سپاس از اطلاعات ارزشمند دکتر صادقی؛ یادداشت بسی جالب بود!

ارسال نظر

طراحی و توسعه توسط رضوان