میزان رضایت مندی شما از عملکرد شورای چهارم شهر لار چقدر است؟

نتایج

Loading ... Loading ...

انتشار در۲۴ دی ۱۳۹۵ ساعت ۱۲:۲۱ ق.ظ سرویس:فرهنگ و هنر, مطلب شما 9 دیدگاه 1,486 بازدید

پژوهشی در تاریخ موسیقی و شعر لارستان

n00003318-bپژوهشی در تاریخ موسیقی و شعر لارستان

* متن نسبتاً کوتاه زیر را آقای منوچهر عابدی راد از پژوهشگران منطقه لارستان در مورد پیشینه موسیقی، شعر و ادبیات این منطقه به رشته تحریر درآورده و برای سایت آفتاب لارستان ارسال نموده است. این نویسنده در متن زیر- که اندکی ویرایش و اصلاح شده و البته بدون پاورقی و توضیحات در مورد اسامی می‌باشد-  به‌طور مختصر تاریخ موسیقی کهن منطقه لارستان و رابطه آن با شعر و ادبیات را بررسی کرده است.  

شايد با غور در تاريخ منطقه لارستان بويژه در خصوص موسيقي و شعر و ادبيات  با توجه به اسناد و مدارك به اولين حاكم اديب و شاعر و موسيقي شناس بنام «ابي دلف جاتي» برمي‌خوريم. ابي دلف حاكم ميلادي لارستان بوده و پسوند «جاتي»= ياتي و یوتیا به ارتباط قوميتي اين حاكم اشاره دارد. ابي دلف و دولت او محل اعتماد و اعتنای علما و دانشمندان بود. در يك نسخه تاريخي مربوط به قرن ششم قمري به نام «وصاف الحضره» در خصوص ابي دلف امير اديب و شاعر و موسیقي‌دان چنين مي‌نويسد: «افاضل خطبا و اماثل شعرا و اغائر فصحا و اكابر بلغا از اطراف متوجه او شدند و قصائد غرا در مدايح او انشا كرده و مغمور فيض منابح گشتند و نسخه آن اشعار امروز موجود است و در سلك مدقين چون دانه هاي گوهر معقود گويي ناطقه ايام از جريده مفاخر دوارين اين دو سطر خوش خوان املا مي‌كند.» در اينجا وصاف الحضره به دو مصرع از اشعار شعرا در خصوص فضيلت امير لارستان ابي دلف اشاره مي نمايد:

«انما الدنيا ابادلف بين باديه و محتضره/ فاضا ولي ابادلف ولت الدنيا علي اثره»؛ و در همين سند از قول ابودلف جاتي آمده كه امير دعوي انتماء به اكاسره می‌نمود. يعني امير خود را از نسل اشكانيان و ساسانيان مي‌دانست.

از ابادلف تعدادي آثار و ابنيه عمراني از جمله قنات‌هاي متعدد در لار و لارستان موجود است؛ از جمله قنات بوتلف (بودلف) در «شاه غريب» واقع در غرب روستاي «فرشته جان» جويم.

دومين اميري كه در خصوص هنر و موسيقي در خطه لارستان بسيار مشهور بوده «امير انوشيروان بن امير ابوسعيد علاءالملك» مشهور به «عادل شاه» است كه هم عصر سلطان محمد هروي صاحب روضه السلاطين بوده است. در «روضه السلاطين» درخصوص شرح حال امير لارستان مي خوانيم: از اولاد گرگين ميلاد بود و مثل او پادشاه عادل پيدا نشده و تا غايت از ابتداي كار به همه نكويي از او استماع كرده مي‎‌شود و در خوش طبعي و ادوار مشهور عالم بود و اين غزل از او شهرت دارد و مقبول‌تر از آن غزل نقش نبسته است:

يار جفادار من گرچه وفايي نداشت/   هر كه جدا ماند از او هيچ صفايي نداشت/

دوش كه پيكان يار در دل تنگم نبود/  چون جرس بي زبان هيچ صدايي نداشت…

همچنین «عبدي بيگ منشی» مورخ مشهور صفوي مي‌نويسد: امير انوشيروان بن علاءالملك كه به شاه عادل مشهور است شعر و تصنيف در صورت و نقش و عمل بدو منصوب مي‌دانند. امير عادل شاه از سال ٩٣٠ تا ٩٤٨ هجري قمري حاكم لارستان بود؛ به رديف‌هاي موسيقي ايران مسلط و نوعي رديف موسيقي به نام جاباني از ابداعات اوست. نغمه داوودي داشت و شاعري بلند مرتبه بود و اين بيت شعر نيز منصوب به ايشان است: «ما پي تحصيل يار و يار در دل بوده است/  حاصل تحصيل ما تحصيل حاصل بوده است.»

به ياد دارم شاعر گرانقدر علي موسوي گرمارودي حدود پانزده سال قبل در يك برنامه ادبي در تلويزيون گفت: وزن علمي و ادبي اين يك بيت شعر به اندازه يك ديوان قطور است!

برخي از دوستان از موسيقي لارستان پرسش مي كنند؛ به صراحت لهجه بايد گفت آن موسيقي كه در لار و در جريان تحولات سياسي- مذهبي در سال‌هاي قبل خاموش شد و امروز به نام موسيقي بستكي و بندري مشهور است در گذشته در لار رواج داشته است. هر تمدن و قومي بدون موسيقي حيات و بشاشيت ندارد، بلكه بهتر بگويم بدون هنر و به‌ويژه موسيقي نمي تواند اسرار و رموز و عواطفش را بيان كند. احساسات با كلام تنها منتقل نمي شود. اوزان شعر هم نواي موسيقيايي است؛ در دين هم نواي داوودي داوود پيامبر و تغني درختان بهشتي و صداي لطيف حوريان آمده و در اساطير ايران كيومرث و منوچهر و … آلات موسيقي را اختراع كردند. در پانصد سال قبل نامه اي از خواجه معين الدين خدايگان موسيقي در سال ٩٧٠ هجري قمري به پادشاه لار در تعزيت ارتحال پدر پادشاه جوان و نيز تبريك بر تخت نشستن پادشاه جوان فرستاده شده كه تمام ادبيات انشای اين نامه بر مبناي آلات موسيقي و رديف هاي مرسوم آن دوره است. اين نامه سند بسيار مهمي از انواع آلات موسيقي پانصد سال قبل لارستان و ايران و متدلوژي آن عصر در رديف هاي موسیقي است و می‌توان به استناد اين نامه، ثبت جهاني ادوات و آلات و رديف هاي موسيقي را به نام ايران انجام داد؛ در حالي كه متأسفانه تار هم اكنون به نام كشور آذربايجان ثبت جهاني شده است.


9 نظر

  1. ناشناس گفت:

    0

    0

    اقاي عابدي راد با تشكر از حمات شما لطف بفرماييد چند مورد را توضيح بفرماييد .براي من روشن نبود . با تشكر
    ۱- حاكم ميلادي لارستان يعني چه؟
    ۲-مغمور فيض منابح يعني چه
    ۳-دواوين به معني ديوان ها بسيار شنيدم اما دوارين چه معني مي دهد؟
    ۴- …
    شايد در هم ريختگي متن در اثر ويرايش و اصلاح افتاب بوده است.
    قبلا از پاسخ تان تشكر مي كنم.

    • ناشناس گفت:

      0

      0

      با سلام. نام گذاري اين سلسله به ميلاديان به اين دليل است كه از انجائيكه شكل گيري اين حاكميت توسط گرگين فرزند مهرداد اشكاني ميباشد بنا بر اين با تغيير نام مهرداد به مهلاد و سپس ميلاد در حال حاضر بنام ميلاديان مشهور شده است. ،،،،،،،در رابطه با انشاء ثقيل قرن ششم و هفتم كه معمولا با واژه هاي سنگين و مرسوم ان زمان همراه بوده از جمله مغمور كه توجه به انچه را كه مغفول مانده. يا دواوين به معني ديوانها كه متاسفانه در تايپ كلمه اخير اشتباه تايپ شده بود و عذرخواهي ميكنم. لطفا از فرهنگ دهخدا استفاده فرماييد. ممنون

  2. مجیددلاور گفت:

    0

    0

    درود برشما

  3. م.خ گفت:

    0

    0

    درود بر جناب مهندس عابدى راد.

  4. ناشناس گفت:

    0

    0

    اقاي عابدي راد سلام عليكم و رحمته اله
    ارشاد و راهنمايي نفرموديد. منتظر م چند تا سوال را پاسخ بفرمايي.

  5. ناشناس گفت:

    0

    0

    درود بر شما جناب عابدی راد عزیز

  6. ناشناس گفت:

    0

    0

    براي ما هم سوال زياد بيد . اخه بي سوادي ما خيليه مال شما نه

  7. ناشناس گفت:

    0

    0

    قابل توجه كاربران چون موسيقي حلام ! است پژوه هنده از پاسخ دادن معذور است.

  8. یا الله گفت:

    0

    0

    پادشاهان خیالی میلادی در دست بزرگترین جاعل تاریخ ایران

ارسال نظر

طراحی و توسعه توسط رضوان