میزان رضایت مندی شما از عملکرد شورای چهارم شهر لار چقدر است؟

نتایج

Loading ... Loading ...

انتشار در۲۷ آذر ۱۳۹۷ ساعت ۱:۵۶ ق.ظ سرویس:اندیشه, عناوین اصلی 3 دیدگاه 342 بازدید

کتاب «نویسنده بیرمی» در تورنتویِ «کانادا» نقد و بررسی شد

کتاب «نویسنده بیرمی» در تورنتویِ «کانادا» نقد و بررسی شد

سیدهای طباطبایی: کتاب «حدیث نواندیشان دینی» برای آنهاست که می خواهند زیست دیندارانه در جهان امروز داشته باشند

آفتاب لارستان: سیدهادی طباطبایی نویسنده شناخته شده اهل بیرم لارستان به تازگی کتاب «حدیث نواندیشان دینی؛ یک نسل پس از عبدالکریم سروش» را توسط انتشارات کویر منتشر کرده است که مورد توجه زیادی واقع شده و در همین زمان اندک به چاپ دوم رسیده است.

این کتاب همچنین توسط سه اندیشمند برجسته یعنی سروش دباغ (فرزند عبدالکریم سروش)، احسان ابراهیمی و دکتر حسین کاجی ۲۲ آذرماه امسال در تورنتوی کانادا توسط بنیاد سهروردی مورد نقد و بررسی قرار گرفت.

در ادامه گزارش این نشست می آید و پس از آن یادداشتی که توسط نویسنده لارستانی کتاب برای سایت آفتاب لارستان ارسال شده و پاسخی به چرایی نگارش کتاب و برخی انتقادات مطرح شده در نشست تورنتو است.

ضمن قدردانی از سیدهادی طباطبایی شما را به خواندن این گزارش و یادداشت دعوت می کنیم:

***

نشست نقد و بررسی کتاب «حدیث نواندیشان دینی» در کانادا

شامگاه پنجشنبه ۲۲ آذر ماه، جلسه نقد و بررسی کتاب «حدیث نواندیشان دینی؛ یک نسل پس از عبدالکریم سروش» توسط بنیاد سهرودی در تورنتوی کانادا برگزار شد.

این کتاب را که «سید هادی طباطبایی» به رشته ی تحریر در آورده است، در اردیبهشت ماه امسال منتشر شده و به چاپ دوم رسیده است. این کتاب متکفل بحث از سه نواندیش دینی معاصر است. آراء و نظرات آقایان ابوالقاسم فنایی، آرش نراقی و سروش دباغ  در این کتاب مورد بحث قرار گرفته است.

ابراهیمی: این کتاب، منبع موثقی برای آنهاست که بخواهند آراء این سه متفکر را به نحو مشخص و معینی دنبال کند

در جلسه ی نقد و بررسی این کتاب، ابتدا احسان ابراهیمی پژوهشگر فلسفه و سیاست به بیان برخی از انتقادها و نکات مثبت کتاب پرداخت. وی نخستین انتقاد به این کتاب را عدم مقایسه ی میان نظرات این سه متفکر دانست و عنوان کرد که اینگونه کتابها می باید موضوع محور بوده و نظرات هرکدام از متفکران حول یک موضوع مشخص، به بحث گذاشته شود. در حالی که در کتاب حدیث نواندیشان دینی، هر کدام از این سه متفکر به نحو مجزّا مورد بحث قرار گرفته است.

دیگر انتقاد وی بر این کتاب، عدم پرداختن مستقل به آراء عبدالکریم سروش بود و اینکه برای خواننده ای که آشنایی با آراء سروش ندارد، ابتدا می باید منظومه ی فکری وی بیان می شد و پس از آن، در خصوص این سه متفکر سخن به میان می آمد.

وی همچنین در نقد دیگری به این کتاب، عنوان کرد که نویسنده، قرائتی کاملاً همدلانه با آراء این سه متفکر دارد، در حالی که می توانست انتقاداتی نیز به اندیشه های این نواندیشان وارد کند.

ابراهیمی سپس به برخی از نکات مثبت این کتاب پرداخت. وی گفت که این کتاب، منبع موثقی است که هر کسی بخواهد آراء این سه متفکر را به نحو مشخص و معینی دنبال کند، می تواند به آن رجوع کند؛ چرا که نویسنده، با این سه متفکر در طول زمان نگارش در ارتباط بوده و نظرات را به نحو دقیقی بیان کرده است.

وی همچنین ابراز خرسندی کرد که این کتاب، بدون سانسور منتشر شده و این نشانه ی خوبی برای انتشار اینگونه کتابها در داخل کشور است. ابراهیمی از این جهت، کتاب حدیث نواندیشان دینی را یک تولید علمی و فرهنگی خواند. وی سپس کوشید تا در خصوص فقه و خداشناسی میان آراء این سه نواندیش دینی مقایسه ای ایجاد کند و ادامه ی سخن را به این موضوع بپردازد.

کاجی: سه نواندیش مورد بررسی در این کتاب باهم مقایسه نشده اند

دکتر حسین کاجی که سابقاً کارهای مستقلی را در خصوص نواندیشی به انجام رسانده است، از دیگر ناقدان حاضر در این محفل بود. او ابتدا در خصوص مفهوم روشنفکری سخن گفت و اینکه چه تمایزی میان یک روشنفکر و سایر نخبگان جامعه وجود دارد؟ به تعبیر وی، روشنفکر، احساس یک مسئولیت اجتماعی می­کند که دیگر نخبگان جامعه چنین مسئولیتی را بر شانه های خود احساس نمی کنند.

وی اذعان کرد که یک روشنفکر علاوه بر اینکه می تواند در دیگر عرصه ها نیز حضور داشته باشد، اما وجه مشخصه اش، دردمندیِ زندگیِ انسانی است. روشنفکر وقتی که در دنیای جدید قرار می گیرد، دغدغه ی ارتباط میان سنت و دنیای جدید را نیز در مقابل خود می بیند و به آن می پردازد. وی سپس افزود که دغدغه ی روشنفکرانِ ما نیز همین درگیری میان سنت و تجدد بوده است.

او سپس چهار تیپ روشنفکری را از هم تفکیک کرد. به باور وی، ما چهار تیپ روشنفکری در صد و پنجاه سال اخیر داشته ایم. یک عده ای می خواستند دین را علمی کنند مانند مرحوم بازرگان. به این معنا که بگویند، هر گزاره ای از دین را می توان توجیه علمی کرد. برخی دیگر بر آنند تا علم را رنگ دینی بزنند. که در این میان، داعیه داران علم دینی وجود دارند. به این معنا که می شود از دل اسلام، روانشناسی و اقتصاد و فیزیک اسلامی نیز استخراج کرد. برخی دیگر، کاملاً گسست میان علم و دین را  لحاظ می کنند و پشت پا به همه ی امور جدید می زنند که در این میان سنت گرایان حضور دارند. برخی دیگر هم هستند که به تمامه دل به دنیای جدید می دهند و هیچ وجهی را برای سنت و دین در نظر نمی گیرند. در این میان، گروه چهارمی هستند که می کوشند تا موازنه ای میان دنیای جدید و دین برقرار کنند. این گروه را روشنفکران دینی تشکیل می دهند که سه متفکر مورد بحث در کتاب حدیث نواندیشان دینی نیز در این سنخ جای می گیرند.

کاجی در ادامه ی سخن خود به این نکته توجه داد که افراد انتخابی در این کتاب، می توانست افزون بر این باشد. وی سپس به برخی از وجوه تشابه و تفاوت میان این سه متفکر مورد بحث در کتاب پرداخت. او در ضمن اینکه تلاش نویسنده کتاب در جمع آوری آراء این سه نواندیش را مورد تحسین قرار داد، به این نکته نیز اشاره کرد که آراء این سه، می توانست در این کتاب مورد مقایسه قرار بگیرد اما نویسنده از این کار امتناع ورزیده است.

دباغ: قلم طباطبایی روایتگونه است و هنر کشش مخاطب را دارد

دکتر سروش دباغ که بخشی از کتاب به آراء وی اختصاص یافته است، آخرین سخنران این جلسه بود. وی در خصوص نویسنده ی کتاب توضیحاتی را بیان کرد و با اشاره به کتاب سابق وی «فقیهان و انقلاب ایران» قلم وی را روایتگونه و هنری دانست که کششی را در مخاطب ایجاد می کند.

وی سپس به نحوه ی آشنایی خود با آقایان فنایی و نراقی پرداخت. دباغ به این نکته اشاره کرد که کتاب «دین در ترازوی اخلاق» را که ابوالقاسم فنایی به رشته ی تحریر در آورده است، با مقدمه ای از دباغ منتشر شده است. وی همچنین از آشنایی خود با آرش نراقی در دانشگاه تهران و سپس در حلقه ی کیان سخن به میان آورد.

دباغ در خصوص کتاب حدیث نواندیشان دینی اذعان داشت که تتبع خوبی صورت گرفته و اغلب مطالب بنده در این کتاب مورد توجه قرار گرفته است. وی سپس انتقاداتی را به برخی از آراء دکتر آرش نراقی وارد کرده و آنها را شایسته ی بازنگری دانست.

در انتهای این جلسه نیز، پرسش و پاسخ برگزار شد.

گفتنی است کتاب حدیث نواندیشان دینی در ۴۴۸ صفحه نگاشته شده و انتشارات کویر آنرا منتشر کرده است.

***

توضیحات نویسنده در خصوص نشست نقد کتاب «حدیث نواندیشان دینی»

در پی برگزاری این نشست، نویسنده ی کتاب، توضیحاتی را برای سایت آفتاب لارستان ارسال کرده است که در ادامه می خوانید:

***

به دنبال جلسه ی نقد کتاب حدیث نواندیشان دینی و برخی نقدها به این کتاب، لازم دانستم توضیحاتی را در مورد این کتاب عنوان کنم. ابتدا سپاس بسیار دارم از ناقدین، که منّت نهادند و کتاب را دیده و به نقد گذاشتند.

ناقدین محترم این موضوع را طرح کردند که چرا در این کتاب به مقایسه ی میان آراء این سه متفکر پرداخته نشده و یا چرا ریشه ی افکار این سه مورد توجه قرار نگرفته است.

در نقدی گفته شد که می باید آراء دکتر سروش و مصطفی ملکیان نیز مورد بحث قرار می گرفت. شاید بد نباشد که داستان نگارش حدیث نواندیشان دینی را بازگو کنم، تا برخی از پرسشها و انتقادات مطروحه در این جلسه نیز پاسخ بیابد.

داستان از این قرار بود که بنده دوستی دارم که معمولاً دغدغه های دینی و ایمانی خود را گاه و بیگاه با بنده در میان می گذارد. غالباً می کوشم تا پاسخ به پرسشهایش را در آموزه های نواندیشان دینی بیابم و پاسخ مناسبی به او عرضه کنم. زمانی که نگارش کتاب حدیث نواندیشان دینی را آغاز کردم، تماماً این دوستِ پرسشگرم را در پیش چشم داشتم و گویی سئوالات او را در این کتاب پاسخ می دادم و برای پاسخ به پرسشهای او این کتاب را می نوشتم.

وقتی که او در خصوص بی اخلاقی هایی که توسط برخی دینداران پرسش می کرد، کافی بود تا منظومه فکری ابوالقاسم فنایی را به نحو شفافی برای او تبیین کنم تا پرسش او نیز پاسخ بیابد.

وقتی که از زیستن در دنیای مدرن و عدم سازگاری برخی از احکام دینی با جهان جدید و رواج خشونت به نام اسلام نزد بنده گلایه می کرد، کافی بود تا از مبانی فکری آرش نراقی قدری با او سخن بگویم.

وقتی که تمایل به زیست ایمانی داشت و خود را فرسنگها دورتر از آن مولفه ها می دید که در مساجد و منابر تعلیم می دهند، کافی بود تا انحاء ایمان ورزی سروش دباغ را برای او بازگویم و از عرفان مدرن با او سخنی در میان آورم.

در نگارش کتاب، تمامه و تمامه، این دوست پرسشگر خود را در پیش روی داشتم و گویی با او سخن می گفتم و سئوالات او را پاسخی می دادم.

از همین روست که در انتهای هر فصل از این کتاب، به نحو مبسوط از این سخن گفته ام که آراء فنایی، نراقی و دباغ به چه کار ما می آید؟ یعنی تمامی مطالب کتاب و تمامی تئوریها و آراء این بزرگواران تنها مقدمه ای است که این بخشِ انتهایی از هر فصل را بیان کنم. تمامی آن آراء برای این است که بگویم آراء فنایی و نراقی و دباغ، چه گرهی از امروز ما و خصوصاً جامعه ی دینداران ما می گشاید. نگاه بنده فقط و فقط این بوده که کارکرد نظرات این بزرگواران را برای یک فرد دیندار که هم می خواهد مؤلفه های دینی اش محفوظ بماند و هم می باید در جهان کنونی زیست کند و به دستاوردهای دنیای جدید بی تفاوت نباشد را بازگو کنم.

از همین رو بود که شاهدید حتی از ارتباط برخی از آموزه های این سه متفکر معاصر، مدد گرفته ام و داستان مسجد رفتن فردی را نقل کرده ام که ریشش را اصلاح کرده بود و مورد طعن و تخفیف قرار گرفت. یا داستان ذکر و دعاهایی را بیان کرده ام که در مساجد خوانده می شود و آرزوی تحقیر و تخفیف دیگران را دارد. اینگونه اعمال را بر مبنای نظرات نواندیشان دینی، خارج از حیطه ی دینداری دانسته ام. همان اعمالی که قشر عظیمی از دینداران بدان مبتلایند، اما جز نامهربانی به نام اسلام، عایدی ندارند.

باری! هدف اصلی و رسالت بنده در این کتاب، تنها و تنها این بوده که کاربرد نظرات این سه متفکر را برای فردی بیان کنم که می خواهد زیست دیندارانه در جهان امروز داشته باشد. نه در پی ریشه یابی نظرات این بزرگواران بوده ام، نه بنای مقایسه ی میان این آراء را داشته ام، نه حتی برخی از آراء فلسفی این عزیزان که کمتر مدخلیتی در دین شناسی آنها داشته را به بحث گذاشته ام. این مسائل را می­ توان در کتاب مستقل دیگری دنبال کرد.

در برخی از مواقع، البته نقدهایی هم به نظرات این سه بزرگوار در کتاب انجام شده است که از دید ناقدان، پنهان مانده بود. در بحث اوقات شرعی در نظر دکتر فنایی (ص۹۹) ، بحث آرش نراقی در ماجرای وحی (ص۱۸۹) و بحث دکتر دباغ در خصوص عدم توجه شیعیان به پیامبر اکرم  (ص۱۴۶) نقدهای خفیفی کرده ام. شاید نقدهای دیگری هم می شد به این بزرگواران داشت اما به تعبیری: چون شَوَم مشغول اشکال و جواب/ تشنگان را چون توانم داد آب؟

 مطلب مرتبط:

«فقیهان و انقلاب ایران»/ کتاب نویسنده و محقق بیرمی توسط انتشارات «کویر» منتشر شد

از سید هادی طباطبایی در سایت آفتاب لارستان بخوانید:

وارسته ای از خاندان دستغیب

سیاست ورزی سیدعبدالحسین لاری

شیخ محمد حقانی، عالم بلاد بیرم


3 نظر

  1. ناشناس گفت:

    0

    0

    واقعا به این جوان نخبه بیرمی و لارستانی باید افتخار کرد. فقط لطفا بفرمایید این کتب را در لارستان هم می شود خرید؟ نشانی از کتابفروشی بفرمایید

  2. سید عبدالله نمازی گفت:

    0

    0

    جالب بود ، احستَ
    کاش ِتالیفاتش در اختیار داشتم .
    مایه افتخار لارستان و بیرم به ویژه سادات بیرم است .
    در پناه حق محفوظ و موفق باشند.

  3. اكبر طويل گفت:

    0

    0

    درود بر اين جوان لارستاني
    بيرم دياري مغفول در لارستان كه مردمانش بسي شهره اند

ارسال نظر

طراحی و توسعه توسط رضوان