میزان رضایت مندی شما از عملکرد شورای چهارم شهر لار چقدر است؟

نتایج

Loading ... Loading ...

انتشار در29 سپتامبر 2014 ساعت 5:45 ب.ظ سرویس:فرهنگ و هنر 3 دیدگاه 1,665 بازدید

گذار از واقعیت ناموزون

گذری مفهومی بر نخستین نمایشگاه عکس انجمن عکاسان لارستان

گذار از واقعیت ناموزون

ffgeferفرزاد قناعت پور: ۱۰ روز کافی بود تا اعضای انجمن عکاسان لارستان، نخستین گام از تظاهرات جمعی خود را به نمایش بگذارند.

آنچه عکاسان جوان انجمن را صاحب آتیه نشان می دهد علاقه ی دو سویه ای است که در تلاش است هم جانب زیباشناسی را نگاه دارد هم حرمت جنبه های جامعه شناختی را و هنوز انسان در کانون فکر او هست چه آنکه در غالب تصاویر نمایشگاه، انسان و یا اجزا و مصنوعات او حضوری محسوس داشته و تلفیق آن علاقه ی دو سویه در هیأت حضور آدمی در غالب تصاویر رخ نمایانده است.

اما این صرفا یک موجودیت مفهومی است؛ اینکه کیفیت شکل گیری آن چگونه بوده است خود بحث دیگری است. در این میانه موضوعات ديگري هم هست كه مي توان از آن سخن گفت. يكي، عنوان هاي انتخابي برای تصاویر است که نوآوری پیشنهادی در این زمینه، حرف و حدیث هایی را پیش آورده است. لازم به یادآوری است که حرکت از عنوان های کوتاه مبتنی بر ترکیبات اضافی و یا کلمات کلیدی به سمت گزاره، حرکتی است از محور جانشینی به محور همنشینی. حرکت رازوارگی به سمت ریالیته و مستند سازی. چه آنکه محور جانشینی همواره تلاش داشته است تا با جایگذاری واژگان و یا اِلِمان ها مبتنی بر عنصر تشابه، محصول نهایی را با رعایت ایجاز و تخیل از مصداق بیرونی دور نگه دارد اما محور همنشینی در تلاش برای نزدیک شدن بیشتر به مصداق است.

اگردر حوزه ی ادبیات بخواهم بگویم می توان گفت محور جانشینی بیشتر عنصری اساسی در حوزه ی شعر بوده است و محور همنشینی در حوزه ی نثر. عناوین انتخابی مبتنی بر گزاره تلاشی است که می خواهد به تحکیم رویکرد مستند در آثار نظر داشته باشد اما صراحت و منطق آلودگي آن ها گاهي با همان اندك تلاش هاي زيباشناسانه ي عكاس هم همخواني ندارد و فاصله ي دور جانشيني و همنشيني را بيش از پيش در ذهن مخاطب آشكار مي كند. حالا چه مي شود كرد؟

103

شاید غالب گزاره ها مي توانستند با بهره مندي از بار حسي لازم اندكي اين فاصله را پر كنند. منظور از اين بار حسي صرفا استفاده از تركيبات شاعرانه و يا ادبياتي نيست بلكه حس و منطق زيباشناسانه است، ژرف ساخت حسي است، ايجاد يك ارتباط ساختاري و شكل گيري فرم در رابطه ي ميان آن دواست نه صرفا توضيح مستقيم يكي از ديگري.

در بازدید از نمایشگاه، مسلم ابراهيمي برای نگارنده از تصویری سخن گفت که در آن، پسربچه ای مشغول شستن کفش های خود است عنوان انتخابی عکاس این بود:

«وقتی میگیم «کودک» اول یه حس سادگی توی ذهنمون نقش میبنده. حسی که هنوز از تیرگی ها فاصله داره و مثل آب چشمه زلاله.

… ازم پرسید: از من یه عکس میگیرین؟ گفتم چرا که نه. حتما میگیرم. تازه است چاپش هم میکنم. یه ذره فکر کرد و گفت: پس یه دقیقه بهم فرصت بدین تا آماده بشم!

همونجا رفت کنار یه نهر و مشغول شستن کفشهای پلاستیکی اش شد تا توی عکس مات و گلی نیفتند.»

لحن صمیمی، محاوره ای و فارغ از پیرایه های ادبیات رسمی و همچنین عنصر «روایت»، زمینه ای فراهم ساخته است تا مسیر روایتی از متن به عکس و بالعکس شکل گیرد، دو طرف مکمل هم شوند و چشم و ذهن در رفتامد میان این دو حوزه به روایتی واحد برسد. حس موجود در جملات که متناسب با موضوع عکس است و رابطه ی روایی موجود، دست به کار تولید زیباشناسی مطلوب اثر زده و لذت فراهم آمده است.

بحث دوم مربوط به فقدان «تنوع فرهنگی» است. رویکرد فرهنگی و اجتماعی موجود در آثار دوستان عکاس ما آشکار است اما آن تنوع لازم را ندارد. در توضیح بیشتر می توان گفت، نوعی نگاه به آینده است که صرفا منجر به سیری خطی می شود و به دنبال آن است که تاریخ را به همراه عناصر و اشیا تاریخی اش برای حافظه ی فردا به یادگار بگذارد. اینجاست که تصاویری از کوزه و مسجد و میادین و دیگر المان های آشنای شهری تکرار شده تا ما با انباشتی از تصاویر مواجه باشیم و این موضوعی است که ناخواسته در ناخودآگاه تحدید یافته ی هنرمند ما رخ می نمایاند بی آنکه خود بداند و بعضا با حربه های زیباشناسانه ای چون تغییر زاویه ی دید و…  ذات معیوب خود را پنهان می دارد.

در این دیدگاه، بیشتر اوقات، توسع و گستردگی موضوعی و زیباشناسانه و نیز بسیاری از زوایای مخفی زندگی حاضر ناخوانده باقی می ماند تا هم ذائقه ی هنرمند را  با محدودیت مواجه کرده و هم به نوعی، به تقویت زمینه های شکل گیری واقعیت ناموزون تاریخی در جهان و زیست بوم عکاسانه او و سپس جامعه ی هدف، دامن زند. از این رو، کندن از آن آینده انفعالی و جستجو گری بیشتر در دقیقه ی اکنون و موضوعات، عناصر و مشخصه هایش، فرصتی است تاریخی، هم برای تقویت تکنیک و پارامترهای زیباشناسانه و هم تحقق جلوه ی آن تنوع فرهنگی و گذار از واقعیت ناموزون پیش رو.

باری، به یادگار گذاشتن مستنداتی برای آیندگان خوب است به شرطی که جانب مخاطبان امروز را هم داشته باشیم و لذت تماشا و حض (حظ) تفکر او را به استناد فردای نامده از یاد نبریم. با این همه، اراده ی حضور عکاسان جوانمان را می ستاییم و در تماشای افق های روشن پیش رو می مانیم.


3 نظر

  1. ابراهیمی گفت:

    0

    0

    دست شما درد نکنه آقا فرزاد
    تحلیل دقیق و موشکافانه بود.

  2. ناشناس گفت:

    0

    0

    من که نفهمیدم آقا فرزاد چی گفت
    ولی نمایشگاه خیلی خوبی بود،کارها بسیار زیبا بود
    (شوخی کردم،فرزاد دستت درد نکنه)
    استاد ابراهیمی عزیز دست شما هم درد نکنه،لار به شما افتخار میکنه

  3. امیر قیومی گفت:

    0

    0

    با سلام به آقا فرزاد
    نقد شما رو دوست دارم به خاطر نکته سنجی , و اینکه این دقت نظر را از تخصص خود که شعر و ادبیات می باشد ( زیبایی کلامی ) به شکل متناسب به هنر عکاسی ( زیبایی بصری ) وصل کردید .
    در مورد فقدان تنوع فرهنگی , درصدی حرف شما را قبول دارم و یکی از علت های عامدانه آن این است مقداری در گزینش عکس ها , رویکرد بومی و مخاطبانی با فرهنگ لارستانی مد نظر قرار داده شد .
    نقدی که به متن شما دارم این است که :
    شما بیان کردین که عکس ها برای آیندگان به تصویر کشیده شده است و بحث آینده انفعالی مطرح شده است ( چنانکه این مبحث در گپ و گفت بنده و شما به آن اشاره شده و ناتمام ماند ! ) حال سوالی پیش می آید , اینکه در زمانه ای که ثبت عکس به سادگی و حتی با فشار دادن دکمه موبایل و به تعداد هزاران هزار عکس در شهر لار خودمان گرفته می شود , آیا می شود بدون در نظر گرفتن و پذیرش عکس از جانب مخاطب امروز برای آینده ثبت شود ؟
    عکسی برای تاریخ به یادگار می ماند که زیبایی بصری و مفهومی را برای مخاطب امروز به ارمغان بیاورد تا در حافظه مربوط به ان مردمان باقی بماند. پس عکاس هنرمند می بایست اندیشه , فرهنگ بومی و دیدگاه ایدئولوژیک خود را آنچنان با تکنیک های خلاقانه در بستری از ترکیب بندی زیبا به تصویر بکشد که ابتدا مخاطب امروز ان را بپذیرد و بازخوردهای ( + و -) آنرا عکاس بشنود , اگر این اتفاق بیفتد ناخوداگاه عکس مقبول می افتد و به حافظه تاریخی یک ملت و منطقه می پیوندد , وگرنه مانند هزاران و شاید میلیون ها عکس دیگر به راحتی پاک می شود .
    موفق باشید

ارسال نظر

طراحی و توسعه توسط رضوان